Log in Maandstaat

Het laatste nieuws uit de kinderopvang

Nieuws

Vooraf duidelijkheid over kosten kinderopvang voor ouders

Nieuwsbericht | 05-06-2015

Ouders weten vanaf januari 2018 van te voren wat de kinderopvang ze kost. Nu weten zij pas bij de eindafrekening van de kinderopvangtoeslag wat de kinderopvang precies heeft gekost. De Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) gebruikt voor het berekenen van de eigen bijdrage de definitieve jaaropgave van het inkomen. Hierdoor zijn geen verrekeningen achteraf meer nodig. De ministerraad heeft hiermee ingestemd op voorstel van minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het beoogde systeem moet fraude met de overheidsbijdragen voor kinderopvang tegengaan en foute aanvragen door ouders voorkomen.

Het systeem wordt een stuk eenvoudiger. Ouders hebben alleen nog te maken met de kinderopvanginstelling. Nu moeten zij kinderopvangtoeslag aanvragen bij de Belastingdienst. Dat is straks niet meer zo. De kinderopvangtoeslag vervalt. DUO gaat de overheidsbijdrage direct met de kinderopvanginstellingen verrekenen. Ouders hebben alleen nog te maken met DUO en hoeven niet zelf meer de overheidsbijdrage aan te vragen.

Doordat DUO verantwoordelijk wordt voor de overheidsbijdrage voor kinderopvang zal dat ook een positieve impuls opleveren voor de werkgelegenheid in Groningen. De komende maanden wordt het voorstel verder uitgewerkt en wetgeving opgesteld. Hier worden ouders en kinderopvanginstellingen bij betrokken.

Voordelen voor ouders

  • Vanaf januari 2018 wordt het voor ouders gemakkelijker om de kinderopvang te  betalen. DUO ontwikkelt een computersysteem waarbij ouders via een digitale portemonnee hun ouderbijdrage betalen. In deze portemonnee zien ouders wat er gefactureerd is.
  • Ook hoeven ouders geen gegevens over de kinderopvang meer door te geven. De kinderopvanginstelling geeft de afname van kinderopvang voortaan rechtstreeks aan DUO door.
  • Het nieuwe systeem is flexibeler. Dit is onder meer belangrijk voor flexwerkers en ZZP’ers. Extra of minder uren kinderopvang worden direct gefactureerd en verrekend met de overheidsbijdrage.
Infographic die uitlegt hoe ouders in de toekomst hun kinderopvangtoestelling kunnen betalen.

Inkomenseffecten

DUO gebruikt voor het berekenen van de overheidsbijdrage het vastgestelde jaarinkomen van twee jaar geleden. Er komt een vangnetregeling voor ouders die de afgelopen twee jaar te maken hebben gekregen met een forse daling van hun inkomen en daardoor een minder hoge bijdrage van de overheid ontvangen. Als hun eigen bijdrage met meer dan 2% stijgt ten opzichte van hun huidige inkomen ontvangen zij alsnog een hogere overheidsbijdrage. De inkomenseffecten blijven daardoor beperkt. Bijna 40% van de ouders gaat er iets op vooruit. 60% van de ouders gaat er beperkt- tussen 0 en 3% - in inkomen op achteruit. Slechts een zeer kleine groep, minder dan 2.000 ouders, gaat er meer dan 3% op achteruit. De inkomenseffecten treden alleen op in het eerste jaar, structureel heeft het nieuwe systeem geen effect op het inkomen van ouders.

Overigens heeft het kabinet besloten de maximum uurprijs voor de kinderopvangtoeslag voor 2016 te indexeren.

Infographic die de voordelen opsomt van een nieuw systeem voor de berekening van de kosten kinderopvang.

 Bron:rijksoverheid

 

Zo bestrijdt het kabinet fraud

'Fraude en misbruik van overheidsmiddelen zijn voor het kabinet absoluut onaanvaardbaar en dienen krachtig bestreden te worden', schrijft minister Asscher in een brief naar aanleiding van fraude in de gastouderopvang. Het bestrijden van fraude staat al jaren hoog op het lijstje van het kabinet. Welke anti-fraudemaatregelen nam het kabinet de laatste jaren al?
 

Wettelijke maatregelen

  • Gastouderbureaus zijn sinds 2010 verplicht om de kassiersfunctie uit te voeren zodat er geen directe betalingen kunnen plaatsvinden tussen gastouder en vraagouder.
  • Gastouders ontvangen alleen kinderopvangtoeslag voor hun eigen kind als dat wordt opgevangen in een kindercentrum tijdens dezelfde uren dat de gastouder aan het werk is. Deze regel bestaat sinds 2012.
  • Alle opvanglocaties, en dus ook gastouders, worden geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen. Registratie is afhankelijk van of je voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen.
  • De kinderopvangtoeslag is gemaximeerd tot 230 uur per maand per kind.
  • Het aantal uren van de ouder die het minste werkt, is het maximale aantal uren wat een ouder recht heeft op kinderopvangtoeslag.
  • Het aantal maanden waarover een ouder met terugwerkende kracht kinderopvangtoeslag kan terugvragen, is beperkt tot drie maanden.
  • De Belastingdienst kan langer de tijd nemen om een aanvraag voor kinderopvangtoeslag te verwerken (13 weken met de mogelijkheid dit te verlengen met nog eens 13 weken). Zo is er meer tijd om aanvragen met een frauderisico te onderzoeken.
  • Er worden geen overschotten van kinderopvangtoeslag verstrekt, als de aanvrager bij de Belastingdienst onbekend is.
  • Als een aanvrager is vertrokken zonder dat duidelijk is waarheen, wordt de kinderopvangtoeslag stopgezet.
  • De handhaving op misbruik is sinds 2012 strenger. Met ingang van 2013 zijn de boetebedragen in de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen verhoogd voor recidive met kinderopvangtoeslagfraude.

Maatregelen in het toezicht

  • Het toezicht op de juistheid van het uitbetalen van kinderopvangtoeslag is geïntensiveerd. Er zijn vier controlemomenten: voor de aanvraag, tijdens de aanvraag, in de voorschotfase en bij de definitieve toekenning.
  • Tijdens een aanvraag kan de Belastingdienst inschatten of deze risicovol of risicoarm is. De risicovolle aanvragen worden eerst beoordeeld voordat een voorschot wordt toegekend.
  • Is er sprake van een risico, dan wordt de burger uitgenodigd om met zijn bewijsstukken bij een balie van de Belastingdienst langs te komen. Komt deze persoon niet opdagen, dan wordt er ook geen kinderopvangtoeslag verstrekt.
  • Door de inzet van het Combiteam Aanpak facilitators worden vormen van samenspanning door ouder, gastouder en gastouderbureau gecontroleerd. Wanneer er na een controle blijkt dat een gastouderbureau risicovol is, wordt d.m.v. fysiek toezicht vastgesteld in welke mate de administratieve werkelijkheid overeenkomt met de feitelijke werkelijkheid.
  • 42.000 gastouders hebben in 2014 een brief ontvangen waarin ze erop worden gewezen dat inkomsten uit gastouderopvang over 2013 opgegeven moeten worden. De Belastingdienst onderwerpt de betreffende aangiften nu aan extra toezicht.
  • In 2014 is het project kwaliteitsverbetering gastouderbureaus van start gegaan. De GGD en de Belastingdienst/Toeslagen zullen tot eind dit jaar bij een groot aantal gastouderbureaus gezamenlijke inspecties uitvoeren. Bij het constateren van overtredingen op de kwaliteit van de opvang, zullen gemeenten stevig handhaven.

Kwaliteitsverbetering gastouderbureaus

Laatstgenoemde maatregel met gezamenlijke inspecties van gastouderbureaus levert volgens minister Asscher al goede resultaten op. Het is nog wel vroeg voor conclusies, omdat er nog sprake is van pilotinspecties. Toch noemt de minister van Sociale Zaken de gezamenlijke aanpak 'effectief'. In het project Kwaliteitsverbetering gastouderbureaus bundelen de VNG, gemeenten, GGD-en en de Belastingdienst verschillende signalen over slechte kwaliteit en misbruik in de gastouderopvang. Deze signalen kunnen duiden op fraude. Wordt er na een controle daadwerkelijk een overtreding geconstateerd, zullen gemeenten en/of de Belastingdienst stevig handhaven.

Niet meer fraude

Minister Asscher benadrukt in zijn brief dat fraude 'een doorn in het oog van het kabinet is'. Hij noemt de maatregelen die zijn genomen om fraude met bijvoorbeeld kinderopvangtoeslag te beperken effectief. Het voorkomen van fraude blijft desondanks hoog op de agenda staan. De minister waarschuwt ook dat het nu, door de strengere controle op fraude in bijvoorbeeld de gastouderopvang, net lijkt of er meer fraude is. Dat is niet zo. Feitelijk wordt er gewoon actiever op gehandhaafd.

Asscher onderzoekt uitsluiten familieopvang

 Gastouders

Als minister Asscher van Sociale Zaken de beleidsdoorlichting kinderopvang doorvoert, kijkt hij ook naar de mogelijkheid om opvang in familieverband, bijvoorbeeld opa- en oma-opvang, uit te sluiten van kinderopvangtoeslag. Het is één van de manieren, denkt de minister, om misbruik van kinderopvangtoeslag in de toekomst te verkleinen.
 
Minister Asscher kijkt met interesse naar de wetgeving in Vlaanderen op het gebied van familie-opvang. Daar is opvang in familieverband expliciet uitgesloten van overheidsfinanciering. -

Dit schrijft minister Asscher in een brief in reactie op de fraude met toeslagen in de gastouderopvang. Onlangs kwam RTL Nieuws met de melding van grootschalige fraudezaken in de gastouderopvang. Ook Kinderopvangtotaal bracht dit nieuws. Deze fraudepraktijken zijn van jaren geleden. Volgens minister Asscher zijn er sindsdien, met succes, maatregelen genomen om fraude te voorkomen.

Wees alert op gebruik campingbedjes

 Gastouders

In 2014 vonden in de gastouderopvang enkele ongelukken plaats bij het gebruik van campingbedjes. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft onderzoek gedaan en de conclusie getrokken dat campingbedjes toegestaan en veilig zijn, maar niet als er een extra los matras in ligt. GGD GHOR Nederland heeft de voorlichting verbeterd.
 
Pas op het gebruik van een extra matrasje in campingbedjes. Dit kan leiden tot verstikkingsgevaar voor baby's, waarschuwt de NVWA.
Pas op het gebruik van een extra matrasje in campingbedjes. Dit kan leiden tot verstikkingsgevaar voor baby's, waarschuwt de NVWA. - Foto: ANP Xtra

Campingbedjes worden geleverd met een vast matrasje erin. Deze is veilig. Maar omdat het matrasje dun is, stoppen veel volwassenen een extra matrasje in het bed. Tussen dit matras en de flexibele zijkant van het bed kan een ruimte ontstaan waar kinderen bekneld of verstikt kunnen raken. Het advies luidt dus vanaf nu: gebruik alleen de bijgeleverde dunne matras in campingbedjes.

Risicomonitor

GGD GHOR heeft de voorlichting over het gebruik van babybedjes aangepast, in overleg met de lokale GGD-afdelingen, de Brancheorganisatie Kinderopvang en de NVWA. De Risicomonitor is ook aangepast. Veiligheid.nl plaatste in november al een bericht waarin het waarschuwde voor het gebruik van extra matrasjes in campingbedjes. Zij refereerde aan een incident waarbij een baby met het gezichtje tussen de flexibele wand van het bedje en het extra matras terecht is gekomen en is komen te overlijden. De kop boven het artikel is duidelijk: een extra matras in campingbed: niet doen!

Comfort

Het verwarrende is dat babyspeciaalzaken wel matrasjes verkopen die bedoeld zijn om in een campingbed te leggen. Veel ouders/verzorgers vinden dat een extra matras meer comfort met zich meebrengt. Stichting Wiegedood en de Risicomonitor raden het permanente gebruik van campingbedjes überhaupt af. Zij vinden het campingbedje alleen geschikt voor incidentele logeerpartijen en weekendjes weg.

Heeft u het al gehoord?

Er verandert nogal eens wat in de kinderopvang. De regels voor toeslagen bijvoorbeeld, of de adviestarieven. Wij verzamelen hier het laatste nieuws omtrent kinderopvang, het regelen van oppas en natuurlijk de nieuwtjes van Gastouderbureau Arnhem zelf! 

Uurtarief gastouders in 2015 verhoogd

Net als het uurtarief voor dagopvang en buitenschoolse opvang stijgt ook het uurtarief voor de gastouderopvang in 2015. Het gaat om het maximale bedrag waarover ouders kinderopvangtoeslag terugkrijgen. Dit heeft minister Asscher besloten.

Het uurtarief voor gastouders stijgt van €5,37 naar €5,48 in 2015. Daarmee zullen ook de uurtarieven voor de gastouderopvang in 2015 iets gaan stijgen. De maximum uurtarieven voor de dagopvang zijn vastgesteld op €6,84 en voor de bso op €6,38. Daarmee blijven de uurtarieven van gastouders nog altijd iets achter, maar dat is nooit anders geweest.

Vraaguitval
In 2012 nog werd besloten de uurtarieven voor de kinderopvang niet te indexeren. Deze bevriezing van de tarieven leidde tot hogere kosten voor ouders. Tegelijk werd de kinderopvangtoeslag alleen uitgekeerd voor het aantal uren van de minst werkende ouder. 


 


Deze maatregelen zorgden voor een afname van de vraag naar kinderopvang waarvan de gevolgen nog steeds zichtbaar zijn. Ook de gastouderopvang kent nog steeds vraaguitval.

Arbeidsparticipatie
De verminderde vraag naar kinderopvang, en daarmee naar kinderopvangtoeslag, leidde tot grote meevallers op de begroting van het ministerie van Sociale Zaken. De Rekenkamer tikte minister Asscher op de vingers omdat de minister niet voldoende inzichtelijk heeft gemaakt wat de effecten zijn van de verminderde vraag naar kinderopvang. Is er bijvoorbeeld een verband met de arbeidsparticipatie van ouders? Of komt verminderde participatie vooral door de economische crisis? Minister Asscher laat hiernaar alsnog onderzoek doen door het Sociaal Cultureel Planbureau.

Kinderopvangtoeslag stijgt in 2015

Goed nieuws voor kinderopvang en ouders: de kinderopvangtoeslag wordt in 2015 geïndexeerd. Dat betekent dat ouders, vergeleken met dit jaar, per uur iets meer kinderopvangtoeslag terug krijgen. Dit maakte minister Asscher van Sociale Zaken bekend.

De maximum uurtarieven stijgen mee met de loon- en prijsontwikkeling in 2015. De maximale vergoeding voor het uurtarief voor de dagopvang wordt €6,84, voor de buitenschoolse opvang €6,38 en voor de gastouderopvang €5,48. In 2014 zijn deze uurtarieven respectievelijk €6,70 (dagopvang), €6,25 (bso) en €5,37 (gastouderopvang).

Bevriezen
In 2013 werd besloten de uurtarieven te bevriezen. Dat was voor veel ouders aanleiding om hun kind van de kinderopvang af te halen. 



De Rekenkamer concludeerde dat er in 2012 en 2013 een half miljard minder aan kinderopvangtoeslag is uitgekeerd dan door het ministerie was begroot.

Het is één van de financiële meevallers van het kabinet.

Uurtarieven
In 2014 werden de uurtarieven wel weer aangepast en dat gebeurt straks dus ook in 2015. Kinderopvangorganisaties kunnen op basis van deze bedragen bepalen welke uurtarieven zij hanteren in 2015. Bijna alle organisaties vragen een uurtarief dat iets hoger ligt dan het maximaal te vergoeden uurtarief.

Gastouderopvang naar een hoger niveau: maar hoe?

Dat gastouderopvang in Nederland bestaansrecht heeft, staat buiten kijf. Een vijfde van alle kinderen die naar de opvang gaan, gaan naar een gastouder. Maar er is vanuit allerlei hoeken kritiek op het niveau van de gehele gastouderopvang. En er is twijfel over hoe de gastouderopvang naar een hoger niveau getild kan worden in de toekomst. In een uitgebreid driepagina-artikel in het meinummer van tijdschrift Management Kinderopvang doen branchepartijen suggesties.

Opa- en oma-opvang maakt nog altijd deel uit van de gastouderbranche. Ouders die hun kinderen bij hun grootouders onderbrengen voor opvang, hebben recht op kinderopvangtoeslag als de grootouders aan alle minimale eisen voor gastouderopvang voldoen. De vraag is hoe lang nog. Politieke partijen kraakten eind maart in het Algemeen Overleg harde noten over opa- en oma-opvang. Aanleiding was de uitspraak van de Raad van State over 'een hoge mate van fraudegevoeligheid'.

Kinderopvangtoeslag
Minister Asscher heeft aangekondigd onderzoek te gaan doen naar de kwetsbaarheden van opa- en oma-opvang en of deze vorm in de toekomst nog wel in aanmerking moet komen voor kinderopvangtoeslag. Genoeg partijen zouden de minister steunen als hij deze vorm van opvang in de toekomst wil uitsluiten uit de Wet kinderopvang.

In loondienst
Dan is er nog de kritiek op het toezicht en de kwaliteit. Van alle ingeschreven ouders in 2013 werd slechts 10 procent gecontroleerd door de GGD. Gjalt Jellesma van BOinK ziet graag dat gastouderbureaus gastouders in dienst nemen om zo de kwaliteit en zichtbaarheid te verbeteren. 'Er komt meer grip op kwaliteit als er een arbeidsrelatie is tussen gastouder en gastouderbureau', zegt Jellesma in Management Kinderopvang. Hij noemt Denemarken als voorbeeld waar gastouders in dienst zijn van de gemeente.


 


Opleiding
Minister Asscher heeft al te kennen gegeven hier niks in te zien, omdat hij denkt dat dit gastouderopvang veel duurder maakt. De Brancheorganisatie Kinderopvang ziet er ook niks in. Lex Staal van de Brancheorganisatie denkt dat de kwaliteit van de gastouderopvang vooral wordt bepaald door het opleidingsniveau van de gastouder en de wil van gastouders in zich tijdens hun carrière te blijven ontwikkelen.

Meetinstrument kwaliteit
Hanke Nas van de VGOB (Vereniging GastOuderBranche) vraagt zich af of het in loondienst nemen van gastouders daadwerkelijk leidt tot een kwaliteitsverbetering. 'Bovendien is het voor bureaus  te duur en is het risico veel te groot, zeker voor gastouders die maar één of twee kinderen opvangen.' Nas vindt het te vroeg voor allerlei conclusies nu het Kohnstamm Instituut drie onderzoeken naar de kwaliteit van gastouderopvang is gestart. Zo wordt er een meetinstrument ontwikkeld voor kwaliteit, wordt onderzocht welke elementen de kwaliteit van gastouderopvang bepalen en wordt gekeken wat we kunnen leren van gastouderopvang in het buitenland. Begin juni worden de resultaten van deze onderzoeken verwacht.

Keurmerk
'Blijven leren', daar sluit Cynthia van Mulekom van KNGO (KennisNetwerk GastouderOpvang) zich bij aan. Zij schreef een pedagogisch component om de inhoud van het Pedagogisch kader gastouderopvang beter te laten aansluiten bij de praktijk van de gastouder. Ook wil Van Mulekom een keurmerk ontwikkelen waarmee gastouders zich kunnen onderscheiden. Hier wordt verdeeld op gereageerd door o.a. de Brancheorganisatie en BOinK.

Brancheorganisatie komt met alternatieven ‘opvang aan huis’

Nu gastouderopvang aan huis uit de kinderopvangregeling dreigt te verdwijnen, komt de Brancheorganisatie Kinderopvang met twee alternatieven: een actievere rol voor vraagouders of werken met dienstencheques. De Brancheorganisatie hoopt dat gastouderopvang aan huis in deze vorm wél mag blijven bestaan van de commissie Dienstverlening aan huis’.

De commissie 'Dienstverlening aan huis' heeft kritiek op de slechte rechtspositie van gastouders aan huis. Mochten de regels veranderen, dan krijgen werknemers dezelfde rechten. Gastouders hebben dan bijvoorbeeld recht op twee jaar doorbetaling bij ziekte.

Volgens de commissie, die onder leiding van Ella Kalsbeek onderzoek deed naar de regeling, vallen gastouders aan huis ten onrechte onder de regeling.

Het eerste alternatief kan volgens de Brancheorganisatie zijn dat de ouder zich aan het begin van het jaar bij de Belastingdienst en het UWV meldt. Daar geeft de ouder een schatting op hoeveel de gastouder dat jaar zal werken en wat het verwachtte loon is. De ouder houdt de verantwoordelijkheid voor zes weken doorbetaling van loon bij ziekte (zoals in de huidige regeling).


 


Ziek
Indien een gastouder ziek blijft, neemt het UWV de betalingsverplichting over. Aan het eind van het jaar meldt de ouder zich weer en geeft deze de daadwerkelijke cijfers door. De bijbehorende premie wordt dan, verspreid over het jaar, betaald. Door de eerste melding is een gastouder bij het UWV bekend. Mocht deze stoppen met werken of ziek worden, dan hoeft de gastouder niet tot het eind van het jaar op een uitkering te wachten.

Dienstencheque
De tweede optie is te vergelijken met de regeling in België. Dit is de 'dienstencheque'. Via dit systeem kunnen ouders een betaalmiddel bij de overheid kopen. Werknemers kunnen hun salaris dan bij de overheid innen. Daarnaast is de werknemer via de overheid verzekerd. De overheid zal daarnaast de verantwoordelijkheid moeten nemen voor de uitbreiding van de taken van het UWV.

Kosten
De kosten voor de ouders zullen via deze regeling wel hoger worden, omdat zij als werkgever ook premies moeten betalen. Deze kostenverhoging zou volgens de Brancheorganisatie kunnen worden gecompenseerd door een verhoging van het maximum uurtarief voor de gastouders aan huis in de kinderopvangtoeslag.

Mogelijk einde aan gastouderopvang aan huis

Als het aan de commissie 'Dienstverlening aan huis' ligt, verdwijnt gastouderopvang aan huis uit de kinderopvangtoeslagregeling. Dan zou deze vorm van kinderopvang, die ongeveer 8000 gastouders aan gezinnen biedt, onbetaalbaar worden. De Brancheorganisatie Kinderopvang roept het kabinet op om compenserende maatregelen te treffen.

Gastouderopvang aan huis valt onder de Regeling dienstverlening aan huis van de overheid. Deze regel maakt het voor particulieren (ouders) makkelijk om iemand in te huren voor klussen in en om het huis. Deze ouders hoeven hiervoor geen loonbelasting en premies werknemersverzekeringen af te dragen.

Rechtspositie
Volgens de commissie, die onder leiding van Ella Kalsbeek onderzoek deed naar de regeling, vallen gastouders aan huis ten onrechte onder de regeling.



 

Zij heeft vooral kritiek op de slechte rechtspositie van gastouders aan huis, vergeleken met andere werknemers en dan ook nog eens deels gefinancierd met overheidsgeld (kinderopvangtoeslag). Als het aan de commissie ligt, verliezen ouders die gastouderopvang aan huis organiseren, dan ook het recht op kinderopvangtoeslag.

Herbezinning
De Brancheorganisatie Kinderopvang denkt hier anders over. Al is het alleen al omdat gastouderopvang aan huis buiten de wet kinderopvang betekent dat er weer een groep kinderen buiten het overheidstoezicht valt. Een slechte zaak, meldt de Brancheorganisatie in een reactie en zij pleit voor herbezinning op het advies van de commissie.